Voldoe jij al aan GACS? Grote kans van wel (deels)

Sinds 1 januari 2026 geldt de GACS-verplichting voor grotere utiliteitsgebouwen met een verwarmings- of airconditioningssysteem van 290 kWth of meer. Sinds 29 mei 2026 gelden bovendien uitgebreidere eisen, onder andere voor het monitoren en regelen van de kwaliteit van het binnenmilieu. Gemeenten zijn bevoegd gezag en kunnen voor toezicht en handhaving de omgevingsdienst inschakelen.

Toch is dat geen reden om direct grote investeringen te doen als je nog niet met GACS aan de slag bent gegaan. In de Quickscans die we de afgelopen maanden uitvoerden, zien we vaak hetzelfde beeld: een deel van de benodigde techniek en functionaliteiten is al aanwezig. De vraag is vooral of deze op de juiste manier zijn ingericht en of het geheel aan de GACS-eisen voldoet.

Ik heb al een gebouwbeheersysteem. Voldoe ik dan aan GACS?

Niet automatisch. Dit is de grootste misvatting die we tegenkomen. Een gebouwbeheersysteem (GBS) is de techniek, GACS is de functie-eis. De wet vraagt onder meer dat je systeem het energiegebruik continu monitort, afwijkingen signaleert en kan communiceren met andere installaties. Veel bestaande systemen kunnen dit al, maar zijn er nooit voor ingericht. Vaak zit het verschil tussen "bijna voldoen" en "voldoen" in instellingen en koppelingen, niet in nieuwe hardware.

Daarom is ons advies:

investeer niet blind in een nieuw systeem. Laat eerst onafhankelijk vaststellen wat je al hebt en welke maatregelen, rekening houdend met doelmatigheid en randvoorwaarden, daadwerkelijk nodig zijn.

Waar sta ik nu? Begin met een nulmeting

Wie wil weten wat er nog moet gebeuren, heeft eerst een eerlijk vertrekpunt nodig. Een nulmeting laat zien welke eisen je gebouw al haalt, waar de gaten zitten en welke aanpassingen echt nodig zijn. Dat voorkomt twee klassieke fouten: te veel investeren in techniek die je niet nodig hebt, of te weinig doen en bij een controle alsnog voor verrassingen staan.

De GACS Quickscan geeft je daardoor een objectief beeld: dit heb je al wel, dit ontbreekt, welke randvoorwaarden gelden en welke vervolgstappen in jouw situatie doelmatig zijn. Niet iedere maatregel is namelijk in iedere situatie noodzakelijk of passend. Ook na de Quickscan kunnen we als adviseur ondersteunen bij het vervolg van GACS en meedenken over welke eisen wel en niet van toepassing zijn, doelmatig zijn en voldoen aan de randvoorwaarden.

Wat betekenen de binnenklimaateisen van mei 2026?

Sinds 29 mei 2026 moet je systeem ook het binnenklimaat monitoren: denk aan temperatuur en luchtkwaliteit in de ruimtes waar mensen werken. Dat is meer dan een technische verplichting. Een gezond binnenklimaat betekent minder klachten, minder uitval en betere prestaties van de mensen in je gebouw.

De uitdaging zit niet in het meten zelf, maar in het aantoonbaar maken. Bij een controle wil je kunnen laten zien dat je monitort, dat je afwijkingen signaleert en dat je erop stuurt. Losse metingen in een map zijn dan niet genoeg.

Hoe toon ik aan dat ik voldoe?

Voldoen is één ding, het bewijzen is het echte werk. In ons monitoringplatform ErbisOne komen energiedata en binnenklimaatdata samen in één dashboard. Je ziet in één oogopslag hoe je gebouw presteert, welke maatregelen openstaan en wat het effect is van aanpassingen. Bij een controle heb je de onderbouwing direct bij de hand.

Belangrijk om te weten: ErbisOne is geen voorwaarde voor de Quickscan. De scan staat op zichzelf en geeft je een onafhankelijk beeld, ongeacht welke systemen je gebruikt.

De volgende mijlpalen komen eraan

De GACS-verplichting is geen eenmalige horde. Per 1 januari 2028 gelden aanvullende eisen voor lichtregeling, en per 2030 gaat de grens omlaag waardoor ook veel middelgrote gebouwen onder de verplichting vallen. Wie nu weet waar hij staat, kan aanpassingen rustig inplannen in plaats van onder tijdsdruk te investeren.

Zelf weten waar je staat?

Vraag de GACS Quickscan aan. Binnen korte tijd weet je precies waar je gebouw staat, welke vervolgstappen doelmatig zijn, wat er nog moet gebeuren en wat je vooral niet hoeft te doen.

Liever eerst meer achtergrond? Bekijk dan on demand ons webinar over GACS in de praktijk.

Nieuw! GACS Quickscan nu met GACS FAQ

Neem ook een kijkje op onze vernieuwde GACS Quickscan pagina. Daar vind je een uitgebreide FAQ met alle belangrijke vragen die spelen bij GACS-plichtigen: van "Geldt de verplichting voor mijn gebouw?" tot "Wat controleert de omgevingsdienst precies?". Zo heb je alle antwoorden op één plek.