Philadelphia Vierhouten

Philadelphia is een zorgorganisatie voor mensen met een verstandelijke beperking, met een groeiende locatie in Vierhouten. De organisatie werkt actief aan verduurzaming richting net zero en heeft daar al mooie stappen in gezet: nieuwbouw is gasloos, zonnepanelen liggen op de daken en installaties worden stap voor stap gemoderniseerd. Zodat na de uitrol van het Masterplan de locatie weer klaar is voor de toekomst.

Maar elektrificatie heeft een consequentie die je niet moet onderschatten: het benodigde elektrisch vermogen stijgt. Als alles op elektriciteit gaat, neemt de piekvraag op het net toe. Het terrein heeft één elektriciteitsaansluiting voor alle gebouwen, met een contractvermogen van 338 kW. Fase 1 en 2 waren al in gebruik, fase 3 stond op het punt van oplevering en fase 4 staat gepland voor 2027. Vanbeek ging helpen met de vraag die daar onvermijdelijk bij hoort: past al die extra stroomvraag nog binnen de aansluiting?

Om die vraag goed te beantwoorden, keken we verder dan alleen de installaties. We onderzochten ook de gedragspatronen van bewoners en medewerkers: wanneer wordt er gedoucht, wanneer gaan de warmtepompen aan, hoe lopen de routines van de verpleging door de dag heen. Dat gedrag bepaalt namelijk voor een groot deel wanneer de piekmomenten vallen. Samen met de installatiegegevens en een reeks scenario’s vormde dat de basis voor de analyse. Het onderzoek werd uitgevoerd als haalbaarheidsstudie, mede mogelijk gemaakt door de Flex-e subsidie.

Het principe van gelijktijdigheid: 1 + 1 is niet 2

Een cruciaal inzicht in dit soort vraagstukken is gelijktijdigheid. Fase 1 en fase 2 zijn nagenoeg identiek qua gebouwen, ontwerp en gebruik. De logische aanname zou dan zijn: als fase 1 een piek van 140 kW heeft, moet fase 2 dat ook hebben en kom je samen op 280 kW. Maar zo werkt het niet. Gebouwen lopen nooit volledig synchroon. De ene warmtepomp slaat net iets eerder aan dan de andere. Bewoners douchen op verschillende momenten. Het resultaat is dat de werkelijke gecombineerde piek aanzienlijk lager ligt dan de som van de delen.

Tegelijkertijd kun je als organisatie niet blind op gelijktijdigheid vertrouwen. Het contractvermogen overschrijden heeft gevolgen: brieven van de netbeheerder, en soms zelfs boetes. Veilig rekenen is daarom geen optie maar een vereiste. Niet per se het absolute worst case scenario, maar wel met ruime marges, zodat je ook op de drukste momenten met de hoogste pieken binnen de grenzen blijft.

Wat de analyse uitwees

Vanbeek analyseerde het werkelijke verbruik van alle gebouwen en modelleerde de verwachte impact van fase 3 en 4. Voor fase 3 bleek de contractcapaciteit ook met ruime marges niet overschreden te worden. Fase 4 lag genuanceerder: op koude dagen kon het contractvermogen worden benaderd of licht overschreden.

Fase 4 verschilt bovendien wezenlijk van de eerdere fases. Waar fase 1, 2 en 3 uit vergelijkbare woongebouwen bestaan, gaat het bij fase 4 om een gezondheidscentrum, dagbestedingsruimte, kantoor en kapel. Elk met een eigen gebruikspatroon en eigen installaties. Dat maakt de modellering complexer, maar ook waardevoller: juist omdat die gebouwen zo van elkaar verschillen, was een zorgvuldige analyse per functie nodig om tot een betrouwbare uitkomst te komen.

Conclusie: monitoren en bijsturen waar nodig

Op basis van de analyse is de verwachting dat Philadelphia ook na de ingebruikname van fase 4 binnen het contractvermogen blijft. De gelijktijdigheid tussen de verschillende gebouwen en functies zorgt ervoor dat de piekvraag in de praktijk lager uitvalt dan een eenvoudige optelsom zou suggereren.

Wel zijn er opties onderzocht om de piekbelasting te beheersen als dat toch nodig blijkt, zoals warmtebuffering per gebouw of een centrale elektrische batterij. Ten tijde van de studie was nog niet duidelijk of zulke aanvullende maatregelen nodig zouden zijn. De meetgegevens na ingebruikname van fase 3 zouden bepalend zijn voor eventuele vervolgstappen.

Update: eerste meetgegevens ondersteunen de verwachting

Circa negen maanden na de oorspronkelijke studie is fase 3 daadwerkelijk in gebruik genomen, en de eerste meetgegevens bevestigen het beeld uit de analyse: het contractvermogen wordt niet overschreden, en er blijkt zelfs behoorlijk wat ruimte over te zijn. Dat is een geruststellende uitkomst, en geeft vertrouwen dat ook fase 4 straks binnen het bestaande contractvermogen te bedienen is.

Op basis van de huidige inzichten lijkt het voorlopig niet nodig om aanvullende maatregelen zoals warmtebuffering of een batterij door te voeren. In plaats daarvan wordt het energieverbruik nauwkeurig gemonitord, totdat ook fase 4 volledig in gebruik is genomen. Die periode levert de eerste werkelijke en volledige meetmomenten op voor het gehele Masterplan , en biedt Philadelphia voldoende basis om weloverwogen te besluiten of, en welke, vervolgstappen écht nodig zijn.